tekst

Is Nederland toe aan een staatsbank?

Als je de enquête van Radar mag geloven wel en ja er valt wel iets voor te zeggen. 

Maar welke taken die nu door een bank worden uitgevoerd zou de staat dan over moeten nemen?

Een bank heeft, in grote lijnen, twee taken:

  • Het verzorgen van het geldverkeer;
  • Het uitlenen en beheren van geld.

Het eerste is essentieel, als dat er niet meer is dan staat de economie stil. Er kan immers niet meer betaald worden. Het tweede is van minder groot belang; als je geldt leent wil je dat zo voordelig mogelijk doen als je geldt belegt (laat beheren) dan wil je dat het zoveel mogelijk oplevert. Dit kan heel goed door commerciële partijen worden gedaan. Met het geldverkeer wil je geen risico lopen en daarom zou je dat beter door de overheid kunnen laten doen.
De huidige garanties voor spaargeld blijft daarbij gehandhaafd (zodat verliezen door het omvallen van een bank voor, een deel, wordt gecompenseerd).

Het verzorgen van het geldverkeer.

Dit is in feite niets meer dan een geautomatiseerd systeem waarmee (het recht op) geld tussen personen en bedrijven wordt verschoven. De BNG zou hier een prima partij voor zijn.
Dit betekent niet dat de BNG dan het geld beheert, dat gebeurt nog steeds bij een “bank naar keuze”. De BNG is alleen de eigenaar van het systeem waarmee het geld wordt “rondgepompt”. Voordeel daarvan is dat geen enkele bank meer “too big to fail” is. Het betalingsverkeer komt immers niet in gevaar.
Een centraal systeem zou nieuwe ontwikkelingen rond betalen wel eens in de weg kunnen staan. Om die reden moet er naar een manier gekeken worden waarbij commerciële partijen die “betaalgemak” bieden daar een rol bij kunnen spelen. Een “open” systeem waar “apps” aan toegevoegd kunnen worden lijkt daarbij een mogelijkheid.

Het uitlenen en beheren van geld.

Geld dat een werknemer van zijn werkgever of een leverancier van zijn klant ontvangt verschuift dankzij het centrale systeem van de ene naar de andere rekening. Het blijft echter bij een bank. Als dat dezelfde bank is dan hoeft het niet te leiden tot een mutatie in het belegde kapitaal. Het kost de bank dan dus niets. Als het een andere bank is dan ligt het iets anders dan moet de bank waar het in beheer was iets aan een belegging onttrekken en kan de ontvangende bank het aan een belegging toevoegen. Wij denken dat het geldverkeer tussen banken redelijk stabiel is, waardoor de hoeveelheid “bewegend” geld goed kan worden ingeschat. Het beheer van deze gelden kost de banken dus niet zoveel. Behalve als zij agressief willen beheren, dan kan de interne verschuiving van middelen groter zijn (maar dat geldt dan tevens voor het risico dat die bank loopt, klanten moeten hier dan ook over geïnformeerd worden). Wat mij betreft hoeft dit geen overheidstaak te zijn, dit kan heel goed door commerciële partijen worden uitgevoerd.

Resteert het “probleem” van de geldcreatie.

Nu is het zo dat een bank rood mag staan bij de Nederlandse bank. Dit mag tot 10 keer het bedrag dat zij tegoed hebben. Hierdoor hoeft een bank dus maar beperkt geld te hebben om geld uit te kunnen lenen. Daarmee creëert een bank geld. Als geldcreatie een probleem is dan is het voldoende om voor te schrijven dat de balans van een bank in evenwicht moet zijn. Dan kan zij alleen geld uitlenen dat zij daadwerkelijk in beheer heeft.

Kijk ook eens op SOLINKS.

Plaats reactie